Relacja z 1. Webinaru Konkursowego, którego gościem była Anita Wolszczak-Karasiewicz
Surrealistyczne wizje Wojciecha Jerzego Hasa inspiracją dla artystów z całego świata
W setną rocznicę urodzin Wojciecha Jerzego Hasa, wybitnego polskiego reżysera znanego z surrealistycznych i onirycznych filmów, artystów z całego świata zapraszamy do udziału w konkursie „Has - Wszech Czasów”. Wydarzenie to, będące hołdem dla twórczości Hasa, ma na celu inspirować artystów do poszukiwania nowych form wyrazu i interpretacji jego unikalnego stylu.
Inspiracje z życia i twórczości mistrza
Podczas pierwszego, marcowego webinaru, Magdalena Nilsson, organizatorka konkursu i przewodnicząca jury, oraz Anita Wolszczak-Karasiewicz, jurorka, historyk sztuki i właścicielka domu aukcyjnego Art in House, podzieliły się cennymi wskazówkami dla uczestników. Podkreśliły, że kluczowym aspektem konkursu jest inspirowanie się twórczością Hasa, a nie kopiowanie np. kadrów.
Has często budował taką mozaikę wspomnień z urywków i niedopowiedzeń historii. I w malarstwie właściwie można to oddać, na przykład poprzez warstwowe nakładanie obrazów na siebie, o czym już mówiłam, ale właściwie takie, gdzie jedne sceny przenikają się z innymi, jedne sceny wychodzą spod drugich scen, ale też składa się na to nakładanie poprawek tak, żeby one były widoczne w tej warstwie malarskiej, czyli aby były widoczne poprawki, zacierania, jakieś takie sztuczne niszczenie fragmentów obrazów. To też była narracja filmów Hasa.
Oprócz tego kolażowe zestawienie elementów, które wyglądają jak posklejane formy różnych czasów i rzeczywistości, no to chyba to. Has uwielbiał taką narrację nieoczywistą, czyli takie postacie przenikały między epokami, a czas trochę tracił tą swoją linearność. Można to przełożyć na inne media, na przykład w malarstwie, chociażby zaciemniając światło i perspektywę w jednym obrazie, tak jak w filmie, gdzie kamera przemieszcza się i pokazuje różne punkty widzenia chociażby. Postacie istniejące obok siebie, ale np. nie wchodzące w interakcje między sobą, co daje taki efekt odrealnienia i oddzielenia od rzeczywistości.
To jest też taka narracja, którą wykorzystywał w swoich firmach Has. Może to być np. ukazanie kilku momentów narracyjnych w jednej kompozycji, tak jakby jednocześnie postać istniała w różnych fazach swojego życia, np. w młodości, w starości, ale też obok siebie. To wszystko jest taka narracja, którą ja widzę w obrazach, przepraszam, w filmach Hasa, którą można wykorzystać właściwie w każdej formie sztuki, z którą artysta ma do czynienia.
Anita Wolszczak-Karasiewicz radziła także, aby zacząć od obejrzenia wszystkich filmów Hasa i zrozumienia wspólnego mianownika jego twórczości. Wielokrotnie podkreślała zwrócenie uwagi na malarskie kompozycje w filmach reżysera, pełne detali, warstw i ukrytych znaczeń, co może być cenną wskazówką dla artystów.
Narracja w służbie interpretacji
Narracja w konkursowych pracach odgrywa istotną rolę, zarówno w warstwie wizualnej, jak i werbalnej. Jurorzy podkreślają znaczenie opisu dzieła sztuki, który powinien podkreślać związek z tematem i wyjaśniać inspiracje artysty.
Oprócz tego, jurorzy będą oceniać prace pod kątem relacji emocjonalnej z odbiorcą, co oznacza, że dzieło powinno wywoływać emocje i angażować widza.
Konkurs otwarty na różnorodność
Konkurs „Has - Wszech Czasów” jest otwarty dla artystów polonijnych, zarówno profesjonalistów, jak i amatorów, działających w różnych dziedzinach sztuk wizualnych. Uczestnicy mają pełną swobodę w wyborze techniki i stylu artystycznego, co podkreśla otwartość konkursu na różnorodność form wyrazu.
Prace finalistów zostaną zaprezentowane na wystawach w Sztokholmie oraz w wirtualnej rzeczywistości online, co umożliwi dotarcie do szerokiej publiczności na całym świecie. Laureaci konkursu otrzymają atrakcyjne nagrody, które finalnie zostaną ogłoszone najpóźniej w kwietniu 2025 roku.
Konkurs „Has - Wszech Czasów” to nie tylko okazja do uczczenia pamięci wybitnego artysty, ale również platforma do dialogu międzykulturowego i artystycznego, która ma na celu promowanie polskiej sztuki na arenie międzynarodowej.
Kilka faktów z życia Wojciecha J. Hasa
- Wojciech Jerzy Has był polskim reżyserem, producentem, scenarzystą i pedagogiem.
- Urodził się 1 kwietnia 1925 roku w Krakowie, zmarł 3 października 2000 roku w Łodzi.
- W 1945 wstąpił na ASP w Krakowie studiując do 1947 w pracowni prof. Eibischa. W tym samym czasie był słuchaczem krakowskiego Kursu Przysposobienia Filmowego, który ukończył w 1946 i rozpoczął pracę w Wytwórni Filmów Dokumentalnych. W latach 1951-1956 pracował w Wytwórni Filmów Oświatowych w Łodzi realizując filmy dokumentalne, oświatowe i instruktażowe. Od 1955 pracował w Zespole Autorów Filmowych "Syrena", następnie w "Iluzjonie" i od 1958 w Zespole "Kamera". W latach 1981-87 był kierownikiem artystycznym Zespołu "Rondo". W latach 1987-89 członek Komitetu Kinematografii. Był pracownikiem naukowym Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi, gdzie pracował na Wydziale Reżyserii od 1974 (dziekan wydziału w latach 1989-90), w latach 1990-96 pełnił funkcję rektora tej uczelni. Był dyrektorem i opiekunem artystycznym Studia "Indeks" działającego przy PWSFTviT. (źródło: https://filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=111519)
- Komandor Orderu Odrodzenia Polski.
- Jego filmy charakteryzowały się surrealistyczną atmosferą, bogatą symboliką i onirycznymi wizjami.
- Has był laureatem wielu prestiżowych nagród filmowych, w tym nagrody za całokształt twórczości na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.
Inspiracje - filmy Wojciecha Jerzego Hasa
Pętla (1957):
- Dramat psychologiczny o alkoholiku, który próbuje wyrwać się z nałogu. Film ukazuje jego wewnętrzną walkę i stopniową degradację.
Pożegnania (1958):
- Melodramat osadzony w przedwojennej Polsce. Opowiada o skomplikowanych relacjach miłosnych i tęsknocie za utraconym czasem.
Wspólny pokój (1959):
- Dramat psychologiczny, przedstawiający losy mieszkańców powojennej kamienicy. Film ukazuje ich zmagania z trudną rzeczywistością i poszukiwanie sensu życia.
Rozstanie (1960):
- Dramat psychologiczny, przedstawia rozterki miłosne głównej bohaterki.
Złoto (1961):
- Film opowiadający o poszukiwaniu ukrytego złota, ukazujący ludzką chciwość i jej konsekwencje.
Jak być kochaną (1962):
- Dramat wojenny, opowiadający o aktorce, która w czasie okupacji ukrywa w swoim mieszkaniu rannego żołnierza. Film porusza tematykę miłości, poświęcenia i moralnych wyborów.
Rękopis znaleziony w Saragossie (1964):
- Adaptacja powieści Jana Potockiego. Film o niezwykłej, wielowątkowej fabule, pełnej surrealistycznych wizji i filozoficznych rozważań.
Szyfry (1966):
- Dramat wojenny, opowiadający o losach rodziny, która zostaje wplątana w działalność konspiracyjną. Film ukazuje ich zmagania z terrorem okupanta i próby zachowania godności.
Lalka (1968):
- Adaptacja powieści Bolesława Prusa. Film ukazuje obraz XIX-wiecznej Warszawy, pełnej kontrastów społecznych i namiętności.
Sanatorium pod Klepsydrą (1973):
- Adaptacja opowiadań Brunona Schulza. Film o onirycznej atmosferze, pełen symboliki i filozoficznych refleksji.
Nieciekawa historia (1982):
- Adaptacja noweli Antoniego Czechowa. Film opowiada o starzejącym się profesorze, który podsumowuje swoje życie i dokonuje gorzkich refleksji.
Pismak (1984):
- Adaptacja powieści Władysława Terleckiego. Film prezentuje losy dziennikarza, który zostaje wplątany w polityczne intrygi.
Osobisty pamiętnik grzesznika przez niego samego spisany (1985):
- Adaptacja powieści Jamesa Hogga. Film o mrocznej atmosferze, pełen tajemnic i zbrodni.
Niezwykła podróż Baltazara Kobera (1988):
- Adaptacja powieści Frédéricka Tristana. Film o fantastycznej podróży, pełen symboliki i filozoficznych rozważań.
Konkurs „Has - Wszech Czasów” to wyjątkowe wydarzenie, które łączy w sobie hołd dla mistrza polskiej kinematografii z promocją współczesnej sztuki polskiej na świecie.
